GUATEMALA INFO 1
A GUATEMALA
|
|
|
Dulce tierra solar, de piel oscura,
dulce tierra caliente, a nadie extraña,
yo amo desde tu seno de montaña,
hasta el húmedo pie de tu llanura!
El Océano que abraza tu cintura
hecho torrente, se internó en tu entraña
y en la lluvia y el río que te baña,
madre, joven, mantiene tu frescura.
Se inclina hasta besar tu piel morena
un cielo azul, traslúcido y sereno;
la montaña te hincha, como llena
un suave cuerpo feminil el seno
y vas preñada de la dulce pena
de un pardo vientre eternamente lleno
RAFAEL ARÉVALO MARTINEZ
|
|
|
|
uit: Poemas escogidos para niños
van: Francisco Morales Santos
Uitgeverij Piedra Santa
Guatemala City - 2000
|
|
|
Guatemala ligt in Centraal Amerika tussen de buurlanden Mexico, Honduras en Salvador.
Het ligt ingeklemd tussen de CaraibischeZee en de Pacific Ocean.De grootte is ongeveer
3x Nederland. Guatemala kent verschillende landschapstypen en dito klimaatsoorten.Een
heet savannen-klimaat, een tropisch regenwoud-klimaat en een bergklimaat zorgen voor
veel afwisseling in flora en fauna en temperaturen. Van november - mei is het droge sei-
zoen en van mei - oktober is het regentijd. In de koudste maanden van het jaar, januari
en december ligt overdag de temperatuur nog rond de 23ºC. Vandaar dat men zegt:
Guatemala land van de eeuwige lente !! 
Ongeveer 65% van het land bestaat uit gebergte, waaronder vele vulkanen. Een aantal van
deze vulkanen zijn actief.Ook aardschokken zijn regelmatig voelbaar. De laatste grote
was 7.9.Bij de Caraibische kust komen soms hurricanes voor. Een beruchte en heel destruc-
tieve was Mitch. De voorlaatste was Iris in okt. 2002, die veel huizen verwoestte en aan
20 mensen in Guatemala het leven kostte. De laatste was Stan, die in oktober 2005 veel
mensen het leven kostte (meer dan 600)en die meer dan 100.000 mensen dakloos maakte en
de infrastructuur voor 30% vernietigde.Een echte ramp dus,waarbij de noodtoestand werd
uitgeroepen door de toenmalige president (Berger).
Guatemala is oorspronkelijk Mayagebied geweest. Van 1524 tot 1821 werd het door de
Spanjaarden overheerst. Na de onafhankelijkheid in 1821 is het kort geannexeerd door
Mexico.Daarna volgde een periode van militaire dictatuur tot de revolutie van 1944. Na
de verkiezingen in 1945 volgden er vele militaire coups en in de 60-ger en 70-ger jaren
was er een burgeroorlog. Rios Montt trad aan in 1982, en zorgde voor de liquidatie van
15.000 personen, terwijl +/- 100.000 Guatemalteken op de vlucht naar Mexico gingen.
Vanaf 1983 werd Montt vervangen, maar het martelen en doden van inwoners ging verder
Het burgerverzet in de vorm van een guarilla-beweging ging ook door. Pas sinds 1996 is
de vrede, na 36 jaar burgeroorlog, getekend. 200.000 Guatemalteken lieten het leven,
1000.000 waren dakloos en duizenden verdwenen.
Guatemala is een republiek met een democratisch gekozen parlement.Alfonso Portillo is
de president (2000-'04). In 2003 staan in het land de verkiezingen al volop in de belang
stelling,temeer door gemanipuleer van Rios Montt,die zich ondanks uitsluiting via de
grondwet,opgeworpen heeft als kandidaat-president. Gevolg onrust in het land en rellen in
Guatemala-City, waarbij met name de pers belaagd werd. In Guatemala wordt
deze dag aan geduid als Zwarte Donderdag. In december 2004 wordt de opvolger van
Portillo bekend: Berger. Eind 2007 waren er opnieuw presidentsverkiezingen en werd de
huidige president Alvaro Colom. In januari 2008 was de inauguratie
Er zijn twee grote politieke partijen.Administratief bestaat het land uit 22 departemen
ten,te vergelijken met onze provincies, die weer tot 8 regio's ( dezelfde topografische,
culturele en economische karakteristieken) kunnen worden teruggebracht.
Regio1: Metropool Guatemala
|
Antigua
|
Regio5: Peten
|
Peten
|
Regio2: Centrale Hooglanden
|
Regio6: Izabal
|
Regio3: Westelijke Hoogl.
|
Regio7:Oostelijke Vlaktes
|
Regio4: Noordelijke Hoogl.
|
Regio8:Pacific Kustgebied
|
De voertaal is Spaans, maar er worden in Guatemala ook nog meer dan 20 Maya talen ge-
sproken. Op de meeste touristenplekken wordt ook Engels gesproken.
Guatemala telde in 2000 ongeveer 11miljoen inwoners.De bevolking is van Indiaanse afkomst
(Indigenos) of een mix van Indiaans / Spaanse afkomst (Ladinos) en Garifuna's een negroïde
bevolkingsgroep.Verder wonen er veel Amerikanen, Canadezen en Europeanen in Guatemala.
In de bergachtige gebieden wonen nog Indianen,die rechtstreeks van de Maya's afstammen.
Garifunas leven vooral aan de Caraibische kant van Guatemala en vormen een concentratie bij
Livingston. Langs de hele kuststrook van Honduras,Belize en Guatemala kun je ze vinden. Ze
hebben een duidelijk eigen cultuur, met aanwijsbare Afrikaanse invloeden in hun percussie-
muziek.
De Katholieke Kerk neemt een dominante positie in, naast de Protestantse en traditionele
Indiaanse religie. Soms wordt er een mengvorm tussen het Katholicisme en de Indiaanse
religies beleden. Waar kun je bidden en je toekomst of die van anderen manipuleren dmv
het offeren van geld, drank, bloemen, kruiden, sigaren en gekleurde kaarsen en toch
katholiek zijn? In Esquipulas is een zwart Christus-beeld te zien uit 1594, bedoeld om
de Indianen over te halen tot het Katholieke geloof. Men had bedacht dat de Indianen
makkelijker over de streep te trekken waren, als ze zich konden identificeren met een
donkere Christus. De mensen geloven dat dit beeld magische kracht heeft en kwalen kan
doen genezen. Toen in 1737 een Bisschop daardoor van een chronische kwaal afkwam is
de Zwarte Christus heilig verklaard en is er een bedevaartsoord ontstaan.
zwarte Christus 1e communie Katholicisme 1e communie doop-plechtigheid
Tegenwoordig telt de Katholieke kerk een hoop leden in Guatemala. In 2001 is er een
nieuwe aartsbisschop benoemd. Bij wijze van zich voorstellen hield hij in Antigua een
grote openluchtdienst voor de kathedraal. Voor het eerst in mijn leven was ik aanwezig
bij zo'n soort dienst.
In 2001 werd ook Hermano Pedro door de Paus heilig verklaard. Voor de gewone mens
was hij al heilig, omdat hij in zijn tijd voor de zwaksten in de samenleving veel deed.
van het proces tot heilig-verklaring van Hermano Pedro.Dus heeft Guatemala er nu een
nieuw pelgrimsoord bij gekregen in Antigua.
Bij mijn frequente kerkbezoek viel het me op dat het katholicisme in Guatemala nog
echt leeft en vooral ook bij de jongeren. Amerikanen trekken naar Guatemala om het
evangelie te verkondigen.M.n.de Mormonen zijn heel actief. Iedere zondag in het park
van Antigua stikte het van de evangelisten. Veel Amerikaanse kerken zijn actief in de
hulpverlening op het gebied van de gezondheidszorg,onderwijs en armoedebestrijding.
Via deze kerken komen ook veel vrijwilligers naar Guatemala.
Maya offerplaats Iximché San Andres Livingston Maximon
De Garifunas in Livingston hebben nog steeds hun heilige boom, die ze alle geheimen
en wensen toevertrouwen, en regelmatig om raad vragen. De boom die alles weet !!
In Livingston is de boom te vinden op de begraafplaats.Deze heilige boom is een paar
meter in omvang met enorme, wel 30 meter lange wortels die zijn voedsel uit graven
schijnt te halen. Elkjaar op 4 november wordt er bij deze boom een groot feest met
drank,dans en bbq gevierd op de begraafplaats.
In Antigua ontmoette ik'n groep mannen met verschillende religieuze achtergronden,
die de Fraternidad Internacional de Hombres de Negocios del Evangelio Completo
(FIHNEC) genoemd worden.Daar had ik nog nooit iets van gehoord en ben me er wat
in gaan verdiepen. Zij houden wekelijkse bijeenkomsten om 7 uur 's ochtends in de
Campero en nodigen naast hun leden ook zwervers, alcoholisten, junks enz. uit.
Gezamenlijk wordt er ontbeten, gebeden, vrolijke religieuze muziek gedraaid en ook
getuigenissen afgelegd. De bijeenkomsten gaan volgens een vast patroon er is altijd
iemand die voor gaat in het gebed, er zijn altijd twee getuigenissen, er is altijd een
moment dat je elkaar omarmt en aan het eind de mogelijkheid de spirituele kracht
van een broeder te ontvangen.
Opvallend is dat er geen verschil in rang, stand, etnische achtergrond en religie wordt
gemaakt. Ze stellen zich dienstbaar op voor mensen die ontspoord zijn en /of persoon-
lijk in de knoei zitten en werken vanuit een persoonlijke band met God. Ze dringen het
geloof in God niet op, maar via getuigenissen geven ze aan hoe en wanneer hun leven
een keerpunt heeft genomen en zij het licht gezien hebben.Dit keerpunt betekent voor
hen een hernieuwde, versterkte, persoonlijke band met God. De FIHNEC zelf is geen
religie of sekte. Veel van de leden in hebben in het verleden zelf grote problemen over
wonnen (mn.alcoholisme) en hun weg terug gevonden naar God.
Door anderen erover te vertellen werkt de getuigenis als een spiegel voorhen zelf en
als voorbeeld voor een ander. De kracht van de getuigenis is dat het 'n waar gebeurd
verhaal is, waarmee mensen met identieke problemen zich kunnen identificieren. Daar
naast zien ze als missie een volledige,complete evangelisatie, inclusief de gaven van de
Heilige Geest. Enige mystiek is hen soms niet vreemd.
Deze organisatie is opgericht door Richard Shakarian in Los Angeles en de leden zijn
verspreid over de hele wereld te vinden in meer dan 160 landen. Dat ik eerst helemaal
naar Guatemala moest reizen om er van te horen blijft raar,want eveneens in Europa
en zelfs Nederland zijn leden te vinden. De Engelse benaming voor deze groep is: Full
GospelBusiness Men's Fellowship International (FGBMFI)Er is ook een vrouwengroep
Ladies Fellowship. Op de website van de FGBMFI in de VS , FGBMFI in Spanje en de
Bij het voorbereiden van mijn reis naar Guatemala heb ik dankbaar gebruik gemaakt van
Internet. Voor de liefhebbers volgen hier een aantal bruikbare toeristische informatielinks: 
|
|
|
|
|
|
|
|
|
http://www.virtualguatemala.com
|
|
|
|
|
http://www.travellatinamerica,com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Naast links met toeristische informatie, ben ik ook gaan zoeken naar achtergrond infor-
matie over politiek,geschiedenis,cultuur,natuur,mensenrechten, duurzame ontwikkeling
en enkele organisaties op humanitair gebied.Deze links volgen op de volgende pagina.
bijzonder staan geconcentreerd op de betreffende pagina's.
CULTUUR:
CULTUUR EN KUNST IN GUATEMALA:
In Guatemala zijn veel overblijfselen uit de vroegere Maya-cultuur in de vorm van
ruïnes.Met name Tikal is een bezoek waard.Verstopt in de jungle staan enorme pyra
mides,altaren en estella's.Onvoorstelbaar dat de mensen dit in vroeger tijden dit zo
hebben kunnen bouwen. En waarschijnlijk bevinden zich in de jungle daar nog meer
Maya bouwwerken, nu nog verstopt onder alle planten.
Persoonlijk vond ik een bezoek aan Iximché ook de moeite waard.In een heel rustige
omgeving alles geconcentreerd op een berg, verstopt tussen veel bomen. De ruïnes
daar zijn net grote grasbergen, waarvan er een paar zijn afgegraven om te laten
zien hoe het daaronder uit ziet.De Maya's hebben ook veel voorwerpen van Jade ge
maakt.Jade is een van de mineralen die in Guatemala in de bergen te vinden is.In het
Jade Museum in Antigua zijn er heel wat voorwerpen te bewonderen. Er zijn wel 16
verschillende kleuren jade te zien.
In de Hooglanden dragen de meeste mensen hun traditionele kleding nog. De kleding
is handwerk en wordt volgens oude patronen,die specifiek zijnvoor de streek of plek
waar men woont, geweven.Je kunt aan de kleding zien waar de mensen dus vandaan
komen. In het textiel museum in Antigua kun je het weefproces en de verschillende
resultaten uitgelegd krijgen. Maar je kunt ook een excursie naar San Antonio Agua
de Caliente doen,naar een vrouwencollectief dat met weven en voorlichting hierover
geven, plus de verkoop ervan in hun eigen onderhoud kunnen voorzien.
Een heel andere benadering van de informatie over textiel vindt plaats in het zgn
koffiemuseum in Jocotenango. Er zijn verschillende ruimtes met daarin een over
zicht van allerlei plaatsen,kostuums,gebruiken en gewoonten.Een aanrader! Verder
kun je hier ook het hele proces van bes tot boon tot kopje koffie uitgelegd krijgen.
Ook het museum voor muziekinstrumenten is hier gevestigd en wordt audio-visueel
toegelicht. Met name de ontwikkeling van de marimba, een belangrijk instrument in
de Guatemalteekse volksmuziek, neemt een grote plaats in. Daarnaast nog snaar-in
strumenten en allerlei trommeltjes o.a. van schilden van schildpadden. Het museum
valt op door z'n moderne aanpak,goed verzorgde expositie en duidelijke informatie.
Op mijn rondreis door Guatemala ben ik nergens graffity tegen gekomen. In Guate
mala City en bij de basisschool in Sta Lucia zijn muren opgefleurd met muurschilde
ringen.In Antigua wonen & werken veel schilders en er worden bij Ricky's regelmatig
exposities gehouden. De "Arco" in Antigua is denk ik het meest nagetekende plekje.
Rond het meer van Atitlan heeft zich ook een kunstenaarsgroep gevestigd.In een rea
listisch/naïve stijl met veel sprekende kleuren,tonen ze op hun manier het dagelijkse
leven van de lokale bevolking en/of het katholicisme.
Artistiek zijn ook de wegversieringen die ,als er een processie gehouden gaat worden,
ineens tot stand gebracht worden. (alfombra's).Bekend zijn die van Semana Santa in
Antigua.Gedurende de gehele Semana Santa (de week voorafgaande aan Pasen)is men
overal in Guatemala bezig met het vervaardigen van alfombras's. Met name de alfom-
bra's in Antigua op Goede Vrijdag vormen een hoogtepunt.
Ik was getuige van een grote oudejaars- processie in San Juan en ook daar was de
wegversiering erg fraai. Het materiaal wat ervoor gebruikt wordt, bestaat uit planten
dennenaalden,bloemen, boompjes en felgekleurd zand wat in kleurige patronen wordt
neergelegd.Als de processie gepasseerd is blijft er niets van over. In San Juan is het
hele dorp een hele dag met het maakwerk bezig en buren helpen elkaar over en weer.
Resultaat een collectief kunstwerk
De architectuur in met name Antigua vertoont duidelijk de sporen van de Spaanse over-
heersing. Deze Spaanse koloniale stijl uit zich in gebouwen met binnenin een patio met
fontein,omgeven door een soort gallerij.Van buiten het gebouw is dit nauwelijks waar te
nemen.Antigua stikt van de historische gebouwen waaronder veel kerken en een klooster.
Ten gevolge van de laatste grote aardbeving zijn er ook veel ruines. Op veel plaatsen in
Antigua wordt er gewerkt aan restauratie. De meeste kerken zijn identiek gebouwd en
vertonen grote gelijkenissen.
De huizen in Antigua hebben een van de vier basiskleuren: wit,oker,lichtblauw,aubergine.
In augustus 2001 was er een massale schilderactie waarbij huizenrijen van hele straten
tegelijk werden geschilderd door honderden studenten. Het doel: terug naar de authen-
tieke kleuren! Vanwege zijn historische en artistieke waarde is geheel Antigua door de
UNESCO op de monumentenlijst geplaatst.
Nog wat voorbeelden van schilderkunst van schilders bij Atitlan
Een uitgebreide website over de Mayakunst is te vinden:
.
http://www.artemaya.com
